Powieści część IV i V [Vimarda, Benedykt Nirma]

[Sceptic]

VIMARDA

Nieczęsto spotyka się wioski przypominające Vimardę; warto zrobić krótką przerwę w przepisywaniu ksiąg, by przybliżyć to wielce osobliwe miejsce.
Choć liczy dokładnie dziesięć domostw, które mogłyby zmieścić się wzdłuż jednej drogi, Vimarda ma zabudowę typową dla dawniejszych miast – mianowicie jest rozmieszczona na planie pięciokąta foremnego. Od wierzchołków owego pięciokąta odchodzi pięć ulic (słowa „ulica” nie należy tutaj rozumieć zanadto współcześnie; są to w istocie drogi o nawierzchni z tłuczonych kamieni, co mieszkańcom najzupełniej wystarcza, gdyż zwykle wszędzie chodzą pieszo), nazywanych zwyczajowo, idąc od najdalej na północ wysuniętej zgodnie z ruchem wskazówek zegara: Wzroku, Smaku, Węchu, Dotyku i Słuchu. Przy każdej z nich mieszczą się dwa domy (co razem czyni wspomnianą już liczbę dziesięć) – po jednej i po drugiej stronie. Ulice połączone są kilkoma wąskimi ścieżkami, biegnącymi przez łąki i pola.
Wszystkie pięć równej długości ulic łączy się w swoistym ortocentrum Vimardy, nazywanym Placem Rozumu. W niczym nie przypomina on oczywiście miejskich placów z kościołami i ratuszem; na wybrukowanym kocimi łbami pięciokątnym placyku mieści się tylko studnia, jednak przestrzeni jest dość, by wszyscy mieszkańcy Vimardy (których liczba nie przekracza zresztą pięćdziesięciu) mogli się tam co wieczór spotykać.
Domy w Vimardzie są drewniane, o bielonych ścianach, kryte strzechą; wielkością jednak znacznie przewyższają typowe wiejskie chaty. Wszystkie stoją przodem do drogi, odgrodzone od niej podwórkiem i niskim drewnianym płotem.
Vimarda nie zna elektryczności, nikt jednak za nią nie tęskni; wszyscy są zgodni co do tego, że przy świetle świec i lamp naftowych życie wydaje się prostsze.
Bez cienia przesady stwierdzić można, że w Vimardzie każdy jest z każdym spokrewniony; mieszkańcy osady od wieków zawierają małżeństwa między sobą, z rzadka tylko dopuszczając do mariażu kogoś z zewnątrz; co doprowadziło do zmieszania tutejszych genów w jednorodny koktajl i wykształcenia jednolitego genotypu.
Mężczyźni tutejsi, choć szczupli i wysocy, kończyny mają grubo ciosane i z wyglądu niezdarne; krótkie i jakby spuchnięte palce z prostokątnymi paznokciami (w najwyższym stopniu niezdatne, jak się zdaje, do gry na instrumentach lub jakichkolwiek sztuk manulanych); szerokie nozdrza, mięsiste wargi i masywne małżowiny uszne, dopełniające pokracznego wizerunku. Żyją długo, do późnych lat zachowując sprawność fizyczną; umierają zwykle gwałtownie i niespodziewanie, na ogół przy pracy.
Młode kobiety z kolei są filigranowe i powabne, szczupłe, wąskie w ramionach i biodrach, z małym biustem; włosy mają jasne, oczy duże i intensywnie niebieskie, nosy lekko zadarte, usta małe i bladoróżowe, przypominające delikatne koraliki. Tak wyglądają mniej więcej do ukończenia dwudziestego roku życia, a jest to czas gdy zwyczajowo wychodzą za mąż za jednego z rosłych, pokracznych mężczyzn z wioski i zaraz potem rodzą pierwsze dziecko. Wtedy niemal natychmiast puchną, tyją, włosy im rzedną, a twarz pokrywa się siecią zmarszczek, przerywaną z rzadka brodawkami.
Obcy przybywają tu zdecydowanie zbyt często – dla tych, którzy nie lubią przyjezdnych, a zarazem zbyt rzadko dla tych, którzy ich lubią. Nowy przybysz pojawia się zwykle wtedy, gdy o poprzednim wszyscy zdążyli już zapomnieć.
Nie inaczej było i tym razem. Pewnego upalnego dnia do Vimardy u boku starego Klemensa przywędrował wysoki, długowłosy mężczyzna, który przedstawił się jako Hubert. Jak miało się później okazać, imię to było dla niego zdecydowanie zbyt ciasne.


BENEDYKT NIRMA

Hubert obejrzał się za siebie – tafla jeziora lśniła złoto, odbijając promienie chylącego się ku zachodowi słońca.
Polna ścieżka wznosiła się łagodnie, przecinając bujnie porośnięty trawą stok pagórka. Szli już kilkanaście minut – Hubert i jego nowy towarzysz, Sokrates – milcząc i trzymając ręce w kieszeniach (choć poza ta absolutnie nie pasowała do brodatego starca), gdy w oddali zobaczyli brunatne strzechy i białe ściany domów.
Hubert widział takie chaty tylko na fotografiach – całe dotychczasowe życie spędził w mieście, a jeśli z niego wyjeżdżał, to tylko do innych, podobnych miast. Wsi ani terenów podmiejskich nie odwiedzał wcale, nie widząc w nich niczego pociągającego i szczerze powątpiewając w rzekomą przyjemność płynącą z kontaktów z przyrodą. Tym razem jednak te wiejskie domostwa zaciekawiły go, może nawet: zaintrygowały, była w nich bowiem – jak i w całym lokalnym krajobrazie – jakaś pociągająca harmonia i doskonałość. Trywialna doskonałość.
Ścieżka doprowadziła ich do kamiennej drogi; Hubert starał się nie rozglądać na boki, gdy przechodzili obok kolejnych drewnianych domów, choć przychodziło mu to z trudem.
Minęli kilku miejscowych mężczyzn – wysokich, szczupłych i niezgrabnych, ubranych w proste płócienne stroje, podobne do tych, jakie miał na sobie Sokrates. Hubert wyróżniał się na pierwszy rzut oka - po szczupłym ojcu i tęgawej matce odziedziczył delikatne dłonie o długich, smukłych palcach, pociągłą twarz oraz skłonność do tycia (która na razie jeszcze objawiała się tylko nieco uwydatnionym brzuchem, będącym jednak niechybną zapowiedzią poważnej tuszy). Ubrany był w czarną koszulę i ciemne dżinsowe spodnie. I choć wzrostem dorównywał tubylcom lub nawet ich przewyższał, nie mógł oprzeć się wrażeniu, że swym obcym wyglądem wzbudza niechęć miejscowych
Sokrates zatrzymał się przed płotem jednego z domów i otworzył skrzypiącą furtkę. Hubert w ślad za nim przeszedł przez podwórko i stanął przed drzwiami drewnianej chaty. Sokrates zapukał; chwilę czekali obaj, aż wreszcie otworzył im szpakowaty mężczyzna o wyglądzie zdradzającym miejscowe pochodzenie. Długo i bezceremonialnie mierzył Huberta wzrokiem, w czym tamten nie pozostawał mu dłużny.
Należał do tego gatunku starszych panów, którzy łysieć i siwieć zaczynają mając lat trzydzieści, nigdy jednak - nawet mając lat dziewięćdziesiąt - nie osiągają zupełnej siwizny, ani zupełnej łysiny. Dzięki szczupłej i wyprostowanej sylwetce, którą typ ten zwykle cieszy się do śmierci, ludzie tacy w zaawansowanym wieku wyglądają znacznie młodziej od rówieśników. To jednak nadaje im pewnego tragizmu, gdyż nie będąc młodymi i rześkimi, nie są też naprawdę starzy; tak jak ich włosy zawieszone są gdzieś w połowie drogi między młodzieńczą bujnością, a nobliwą połysiałą siwizną.
-Witam – powiedział w końcu, wyciągając sękatą dłoń do Huberta. Uścisk jej był dziwnie słaby, jakby anemiczny.
Przedstawił się niewyraźnie jako Benedykt Nirma (nazwisko to wymawiał jakby z francuska, z akcentem oksytonicznym), po czym zaprosił Huberta do środka. Dopiero, gdy solidne drewniane drzwi zamknęły się za nim, Hubert zorientował się, że Sokrates został po drugiej ich stronie; zauważył jednak, że fakt ten wcale go nie przejął; poczuł się nawet dumny z własnego opanowania.
Prowadząc Huberta przez skromną kuchnię, a następnie w górę po skrzypiących schodach, Benedykt Nirma mówił cicho i niewyraźnie o tym, że będzie jego gospodarzem podczas pobytu w Vimardzie. Jednocześnie wyraził niezbyt szczere ubolewanie nad tym, że ze względu na wykonywaną „pilną i wielce czasochłonną pracę”, jak się wyraził, nie może poświęcić swojemu gościowi zbyt wiele czasu.
Weszli na niskie poddasze (Hubert, choć być może mógłby się wyprostować bez uderzania głową w strop, wolał tego doświadczalnie nie sprawdzać); przez krótki korytarzyk dotarli do niewielkiego pokoiku. Słomiany siennik, proste krzesło i stół były całym jego wyposażeniem, a i to już wystarczyło, by sprawić wrażenie, że sprzęty ledwo się w nim mieszczą. Jedyną atrakcją pomieszczenia było duże okno wychodzące na pełen ludzi placyk.
-Ten pokój przeznaczyłem dla ciebie – powiedział Benedykt Nirma. – Nie musisz tu oczywiście teraz zostawać; wszak jest jeszcze zbyt wcześnie na spoczynek. Mimo to proponuję, byś odpoczął po podróży; zbliża się już pora wieczornych spotkań, do tego czasu jednak nie będę mógł dotrzymywać ci towarzystwa. W odpowiedniej chwili przyjdę po ciebie, a wówczas razem pójdziemy na Plac Rozumu.
Hubert skinął głową, choć niewiele rozumiał z całego monologu.
-Pokój jest do twojej dyspozycji – rzucił jeszcze Benedykt, wychodząc. – A teraz, proszę, nie przeszkadzaj mi. Pod żadnym pozorem.

[Janek Cieślar]

"warto zrobić krótką przerwę w przepisywaniu ksiąg"
na prowadzenie fabuły przerwy nie trzeba, ale na opis miejsca tak?

"Choć liczy dokładnie dziesięć domostw, które mogłyby zmieścić się wzdłuż jednej drogi"
Wokół jednej drogi może się zmieścić i sto, a pewnie i więcej.

"umierają zwykle gwałtownie i niespodziewanie, na ogół przy pracy."
Jak to wygląda? Ktoś czyszcząc latrynę wpada do dołu z odchodami? Obierając ziemniaki przecina sobie tętnice szyjną? Malując ściany wpada głową do wiadra z farbą? Obracając naleśnik na drugą stronę wylewa sobie rozgrzany olej na twarz? Porządkując domową bibliotekę nie zauważa spadającej mu na głowę 100 kilogramowego wydania Mahabharaty w twardej okładce?
Poniosło mnie niewspółmiernie do małego błędu w tym zdaniu (a może w jakimś z kolejnych opowiadań wyjaśni się co to za niebezpieczna praca?) ale wymyślanie takich sytuacji daje trochę radości w tym niebezpiecznym świecie.

"Jak miało się później okazać, imię to było dla niego zdecydowanie zbyt ciasne."
Nie trzeba tak ogłaszać niezwykłości bohatera.

Plusem jest to, że kolejne części napisane są spójnym stylem - nie ma jakichś niepotrzebnych odskoków artystycznych - prawidłowa, rzemieślnicza robota. Minusy. Wymienione błędy (bardzo odciągają od lektury tekstu). Czytając kolejne części tego opowiadania (powieści), nie mogę pozbyć się wrażenia, że są one coraz słabsze. Może jest to niesprawiedliwe, w końcu nie znam całej fabuły ani nie mam dostępu do całego napisanego przez Ciebie tekstu, ale narazie tak to wygląda.

Pozdrawiam.

[Sceptic]

Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

we fragmencie "Vimarda" jest inny narrator, co zresztą wyjaśni się później, a co byłoby zauważalne, gdybyś czytał w ciagu z poprzednią częścią.


wsie na ogół są rozplanowane; ktoś, kto planuje dziesięć chałup nie wzdłuz jednej, ale wzdłuż pięciu dróg, zapewne jest szaleńcem.


pojedź na wieś i popytaj, jak to stary ludzie umierają przy pracy - potem komentuj.


Zgadzam się; przemyśle wykreślenie tego zdania.

Możliwe, że części są słabsze; eksplozję fabularną planuję na drugą część powieści, prawdopodobnie około czterdziestego-pięćdziesiątego odcinka. Póki co odzinków jest kilkanaście.