Gdzie rdzewieją miecze: 26. Niezgoda na cudzą madrość

[Łukasz Jurczyk]

26. Niezgoda na cudzą mądrość

 

1.

 

Dwie potęgi:
jedna już nasycona,
druga dopiero głodna.

 

2.

 

Memnon* radził:
palić wszystko —
łatwo doradzać cudzym ogniem.

 

3.

 

Persowie wierzą,
że dom można obronić
tylko stojąc w progu.

 

4.

 

Kto się cofa,
ten już uznał,
że jego czas minął.

 

5.

 

Wojna uczy,
że racja i zwycięstwo
rzadko idą razem.

 

6.

 

Tak rodzi się los —
z braku zgody
na cudzą mądrość.

 

7.

 

Każdy plan
żyje, dopóki
pierwszy koń się nie potknie.

 

8.

 

Historia czeka,
aż ktoś nazwie
rzeź — początkiem.

 

*Memnon z Rodos - dowódca najemników greckich na żołdzie Króla Królów

 

cdn.

[Berenika97]

@Łukasz Jurczyk

 

Ta część poematu to gorzka refleksja nad naturą konfliktu i niemożnością porozumienia między stronami o różnych interesach - zderzenia dwóch perspektyw, z których żadna nie chce ustąpić.

Konflikt między tym, kto już ma, a tym, kto dopiero chce zdobyć - formuła oddaje istotę wielu historycznych starć.

Ostatnie strofy to eskalacja ku katastrofie. Zdanie o „rzezi" nazwanej „początkiem" to gorzka ironia - historię piszą ci, którzy przemoc przedstawiają jako konieczność.

Dla mnie ten fragment ma charakter ponadczasowy - mówi o mechanizmach, które powtarzają się w każdej wojnie, w każdym sporze, gdzie strony tracą zdolność do wzajemnego uznania.  Świetny! Pozdrawiam 

 

 

[Łukasz Jurczyk]

@Berenika97 Bardzo dziękuję!!!

 

Masz pełną rację. Tekst dotyka nieuchronności konfliktu i starcia. Wszystko w rękach Ananke :)

 

Pozdrawiam

[Christine]

@Łukasz Jurczyk

 

Zadziwia mnie uniwersalność Twojego poematu. Właściwie można tak pisać o każdej wojnie na przestrzeni wieków. Fascynujące teksty piszesz. :) Pozdrawiam.

[Łukasz Jurczyk]

@Christine Bardzo dziękuję!!!

 

Historia może się nie powtarza, ale ciągle rymuje :)

 

Pozdrawiam 

[Tectosmith]

@Łukasz Jurczyk

Pierwsza strofa: Gdyby jakakolwiek potęga była nasycona, to nie sięgałaby więcej — należałoby więc powiedzieć, że potęga nadal nie jest nasycona.

Druga strofa: Palić wszystko działa od wieków, ale okazuje się, że jednak lepiej zachować gospodarkę i ludność, bo to się po prostu opłaca — pożary więc jedynie jako symbolika.

Trzecia strofa: Wierutna bzdura. Persowie nie stali w progach, a organizowali bardzo dalekie i nawet owocne wyprawy.

Czwarta strofa: Kolejna bzdura. Wycofanie na z góry upatrzone pozycje to strategia stara jak świat — wojny nie zawsze wygrywała szarża, a właśnie odwrotność.

Strofa piąta: Wojny nigdy nie były o rację. Te racje to był jedynie pretekst do eskalacji przemocy. Od zawsze chodziło o władzę i zasoby.

Strofa szósta: Gdyby los działał w przyszłość, to miałoby sporo sensu. Los jednak jest ślepy i nie ma takiej siły, żeby dyktował, co następuje — los to zapis zdarzeń przeszłych wplatanych bezmyślnie w przyszłość.

Strofa siódma: Nawet gdyby to rozważać metaforycznie, to i tak kolejna bzdura. Prawdziwa wojna opiera się właśnie na takich potknięciach i dlatego właśnie słonie okazały się kiedyś strzałem w dziesiątkę.

Strofa ósma: Historia wcale nie czeka, bo te rzezie są ciągle w niej obecne i nikt nie musi ich nazywać. Nie dotyczy to oczywiście politycznych narracji.

[Christine]

@Tectosmith

 

Te Twoje zastrzeżenia są bezsensowne, bo traktują poetyckie sentencje jak twierdzenia historyczne lub filozoficzne wymagające weryfikacji. To zasadnicze nieporozumienie co do natury tego tekstu.

 

To poemat, a nie traktat z zakresu strategii wojskowej czy historiozofii. Sentencje poetyckie działają przez kondensację, metaforę i paradoks - nie przez empiryczną ścisłość. Zarzucanie im "bzdurności" to jak krytykowanie haiku o wiśni za nieuwzględnienie botanicznych szczegółów.

 

Strofa o Persach stojących w progu to oczywiście nie raport z perskich podręczników taktyki. To obraz postawy egzystencjalnej - obrona tego, co swoje, wymaga stanięcia na granicy. Że Persowie prowadzili wyprawy? Oczywiście - ale to nie podważa metafory.

 

Zarzut, że "potęga nasycona" to oksymoron (bo potęga z natury dąży do ekspansji), jest trafny filozoficznie - ale to właśnie może być intencją autora - pokazać, że samo pojęcie "nasyconej potęgi" jest iluzją, która prowadzi do konfliktu.

 

Strofa 1: Tak, to może być celowy paradoks - "nasycona potęga" to perspektywa tego, kto patrzy z zewnątrz na imperium, które uważa, że ma dość. Ale głodna potęga widzi to inaczej.

 

Strofa 2: "Palić wszystko" to oczywiście hiperbola. Chodzi o radykalność rady, którą łatwo dać, gdy nie ponosi się konsekwencji. Że w praktyce nikt sensowny nie pali wszystkiego? No właśnie - to krytyka takich rad.

 

Strofa 3: Już omówione wyżej - to metafora, nie rozprawa o starożytnej Persji.

 

Strofa 4: Zarzut o wycofaniu taktycznym jest słuszny faktograficznie, ale znów- chodzi tu o wymiar psychologiczny i

symboliczny. Cofnięcie się może być odebrane jako oznaka słabości, niezależnie od jego taktycznej sensowności.

 

Strofa 5: "Wojny nigdy nie były o rację" - zgoda. Ale to właśnie może być sens tego wersu- ludzie myślą, że walczą o rację, a tymczasem... Albo- historia pokazuje, że ci, którzy mieli "rację" (moralną, prawną), często przegrywali.

 

Strofa 6: Los jako "zapis zdarzeń przeszłych wplatanych w przyszłość" - to nie jest sprzeczne z tym, co mówi wiersz.

Wręcz przeciwnie- los powstaje z braku zgody teraz, ale będzie determinował przyszłość.

 

Strofa 7: "Prawdziwa wojna opiera się na potknięciach" – no właśnie! To chyba sens tej strofy- każdy plan jest kruchy, bo przypadek (potknięcie konia) może wszystko zmienić. Że słonie się sprawdziły? To akurat wyjątek od reguły - częściej panikujące słonie tratowały własne wojska.

 

Strofa 8: "Rzezie są ciągle obecne" - ale ktoś musi je nazwać początkiem czegoś, żeby weszły do oficjalnej narracji jako coś więcej niż zbrodnia. To właśnie o tym- akt przemocy czeka na swoją interpretację.

 

Te zarzuty byłyby trafne, gdyby tekst pretendował do roli podręcznika historii lub strategii. Ale to poezja - działa przez skrót, sugestię, niedomówienie. Wartość tych strof nie polega na tym, czy można je obronić w debacie historycznej, ale na tym, czy uruchamiają myślenie o naturze konfliktu.

 

A pytanie brzmi - czy po przeczytaniu tego fragmentu myślimy inaczej o wojnie, o niemożności porozumienia, o tym, jak historia się pisze? Jeśli tak - poezja zrobiła swoje.

 

Mam nadzieję, że nikt nie nazwie Twoich tekstów "bzdurami".

 

[Łukasz Jurczyk]

@Tectosmith

Pierwsza strofa: Persja w czasach Aleksandra ekspansję już miała dawno zakończoną.

Druga strofa: Dotyczy taktyki spalonej ziemi zaproponowanej przez Memnona Persom.

Trzecia strofa: Decyzja o przyjęciu bitwy z Aleksandrem przez Persów była spowodowana chęcią utrzymania za wszelką cenę satrapii i nie dopuszczenia do jej przechwycenia przez Macedończyka. Mimo niewystarczających jak się okazało sił. 

Czwarta strofa: Persów kierowała także obawa o utratę morale wojska. Stąd także brak zgody na taktykę zaproponowana przez Memnona. 

Piąta strofa: Przyszłość pokaże, że Memnon miał rację, a wybór perskiego dowództwa był katastrofą, mimo obiektywnych racji jakimi się kierowali.

Szósta strofa: Los nie bywa ślepy. Pomagamy mu ze wszystkich sił.

Siódma strofa: Wojna się opiera na planach. Które często przestają być nagle aktualne.  

Ósma strofa: To taka moja metafora, jak most do dalszej części. W kolejnych częściach będzie więcej widać dlaczego użyłem słowa rzeź. 

 

Poza tym dziękuję za polemikę :)

 

Pozdrawiam