Poemat dla S.K.

[Mirka_Matusiak]

I.

Kamienica nie będzie żyła długo
taką śmiercią. Nie to co Leszek:
zginąć w wypadku krótko po dwudziestce,
znaczy żyć długo
na ustach sąsiadów.
Albo Ula - przegrać z rakiem,
można powiedzieć, w ostatniej chwili,
w której nad trumną słychać: taka młoda,
co teraz będzie z dzieckiem?

II.

Dwunastolatek podgląda przez dziurę w płocie
żydowskich kolegów i angielskich jeńców,
którzy zasypują kanał. Pracuje w Zollenwerku
i często jest głodny, tak głodny, że po wojnie zostanie piekarzem,
będzie całował chleb, zbierał pieniądze na sztandar czeladników,
przesypywał między palcami mąkę, zamykał oczy
i wiedział, co ważne. Przeżyje wojnę,
żydowskich kolegów, jeńców, Babinkę,
dwójkę własnych dzieci.
Będzie przesypywał między palcami mąkę i wiedział,
co jest ważne.

III.

Ta śmierć nie ożywi
jesiennego nic się nie dzieje;
owszem, zbiorą na mszę, pochylą głowy,
coś tam wypomną, pomilczą.
Jeśli leży na drodze do znajomych grobów,
postoją. W tym roku, w przyszłym
niekoniecznie.

IV.

Mało kto chce słuchać historii
o żydowskich chłopcach, mące,
błyszczących oficerkach.
Dwunastolatek opowiada;
mruży oczy podglądając jeńców.
Potem biegnie wzdłuż Złotej, żeby zdążyć
przed godziną policyjną. Gonią go
tumany mąki, pędzą w stronę Babinki.

V.

Ta śmierć nie zbudzi
większych emocji. Ci najbliżej
podzielą, oprawią
jakieś zdjęcie, z wojska, może ślubne, może
to z małym Leszkiem i Ulą?

VI.

Mąka zasypuje angielskich jeńców i żydowskie dzieci.
Przez okno sutereny dobrze widać
oficerki - błyszczą w słabym świetle księżyca.
Mało kto chce słuchać prawdziwych historii.

VII.

Dziura w płocie, ulica Złota, Hala Szrajera
pełna szklanych oczu, Leszek;
angielscy jeńcy zasypują Babinkę
książkami. Wszystko w mące.

[Mirka_Matusiak]

Babinka - nieistniejąca odnoga rzeki Prosny, kanał między ulicami Babina i Parczewskiego w Kaliszu, w czasie II wojny światowej zasypany przez Niemców tysiącami książkami z kaliskich, głównie żydowskich, bibliotek. W 1979 r. powstał tu Pomnik Książki Kaliskiej.

http://www.wmf.kalisz.pl/5//1/2/1/1/1/1265////1/babinka#gallery


Hala Szrajera (dzisiejsza Galeria Handlowa Tęcza w Kaliszu). W międzywojniu fabryka lalek Adama Szrajera, od 1939 r. w hali i na terenie wokół hitlerowcy urządzili obóz przejściowy dla Żydów wywożonych do obozów zagłady.

http://www.wmf.kalisz.pl/6//1/1/1/1/1/1061////1/hala+szr#gallery

[andrzej_barycz]

Poemat dla S.K.

"Kamienica nie będzie żyła długo
taką śmiercią...
...Mało kto chce słuchać prawdziwych historii"


Jak wyjść "poza kamienicę" i wysłuchać prawdziwej historii (oddać hołd człowiekowi), kiedy ma się do dyspozycji jedynie jej okruchy, odpryski czasu, cząstki słów, fragmenty prawdy... ?
To praca dla duchowego archeologa, z której wywiązuje się pani znakomicie. Powtarzając niejako gest piekarza, przesypuje pani okruchy czasu przez palce wiersza, by "wiedzieć co jest ważne', by postać w pewnym sensie "przeźroczysta" odzyskała kształty i rysy. Pozwala pani "mące" - pamięci, przenieść się płynnie z poziomu subiektywnego, autorskiego przeżycia, na poziom obiektywnej, wspólnej wartości...
Dobrze. Bardzo dobrze.

[Leszek_Sobeczko]

@Mirka_Matusiak

ujął mnie Pani wiersz, każda strofa broni sie jako osobny byt /poza V/, ale to nie zarzut; całość umiejętnie skomponowana, mówi rzeczy ważne w czasach plastikowych wartości; gratuluję wiersza

pozdrawiam

[Mirka_Matusiak]

@andrzej_barycz

Ma Pan rację, to chyba największa trudność, trafnie ją Pan wyłowił: wyjście "poza kamienicę" i wysłuchanie historii, kiedy dostęp do całości jest fragmentaryczny.
To "zajęcie" organizuje mi i myślenie, i moją (około)literacką aktywność. Wędrówka między subiektywnym i obiektywnym, między szczegółem, a tym, co uniwersalne, jest tu wpisana. Najważniejsze chyba staranie: drobiazgi tak podświetlić, żeby czytelnik zobaczył przez nie całą historię.

Bardzo dziękuję za wnikliwe czytanie i piękny komentarz.

[Mirka_Matusiak]

@Leszek_Sobeczko

Czasy plastikowe tez mnie bolą i męczą, zostaje tylko (choćby na marginesie) robić swoje, Panie Leszku. Pięknie dziękuję!

[Hannah_K]

Napisać sprawy ważne, ująć je tak aby zaciekawiły, pobudziły do wspomnień, myślenia, sprawiły, że sięga się po informacje, po książkę. To właśnie tu jest.

[Janusz_Gierucki]

@Mirka_Matusiak
Potrafimy jeśli chcemy , ze strzępów słów i obrazów które zapamiętaliśmy - zbudować opowieść. Ty potrafisz! Świetny wiersz.