Arkusz maturalny z języka polskiego (poziom podstawowy, sierpień 2024, Formuła 2023) obejmuje część testową oraz wypracowanie, które sprawdzają umiejętności analizy tekstów, interpretacji oraz tworzenia własnej wypowiedzi argumentacyjnej. W części 1. i 2. zdający pracuje na tekstach publicystycznych i popularnonaukowych – przykładowo tekstach dotyczących optymizmu i pesymizmu – i wykonuje zadania wymagające odczytywania informacji wprost i pośrednio, porównywania stanowisk autorów, formułowania wniosków oraz rozpoznawania manipulacji i wartościowania wypowiedzi. Istotnym elementem jest także notatka syntetyzująca, która polega na zestawieniu stanowisk dwóch autorów i uogólnieniu ich poglądów.
Arkusz sprawdza również kompetencje językowe, takie jak poprawność gramatyczna, ortograficzna i interpunkcyjna oraz umiejętność świadomego budowania wypowiedzi. Zdający musi wykazać się znajomością lektur obowiązkowych oraz umiejętnością ich interpretacji w kontekście problemów ogólnoludzkich i kulturowych, co jest szczególnie istotne w części pisemnej. W zadaniach oceniana jest także zdolność logicznego argumentowania, łączenia różnych kontekstów (np. historycznych, filozoficznych, społecznych) oraz formułowania spójnych i uzasadnionych sądów.
W części wypracowania zdający wybiera jeden z dwóch tematów i tworzy tekst argumentacyjny (minimum 300 słów), w którym musi przedstawić własne stanowisko oraz poprzeć je argumentami odwołującymi się do lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego i kontekstów. Co motywuje człowieka do przemiany wewnętrznej? lub Człowiek w poszukiwaniu prawdy o sobie i o świecie, w którym żyje.