Gdzie rdzewieją miecze: 28. Nad Granikiem

[Łukasz Jurczyk]

28. Nad Granikiem

(narratorzy: grecki najemnik w służbie Dariusza; hypaspista)

 

1.

 

Za jasne niebo dla kogoś,

kto za chwilę

nakarmi piach.

 

2.

 

Rzeka zadrżała.
Nie od deszczu,
od kopyt.

 

3.

 

Pierwszy wpadł on.
Młody, szalony —
król czy ofiarnik?

 

4.

 

Z włócznią wzniesioną,
jakby chciał przebić
same niebo.

 

5.

 

Memnon krzyczy do wiatru —

rzeka już dawno

wybrała pana.

 

6.

 

Persowie uciekli,

zostawiając nas —

tanie mięso na obcym brzegu.

 

7.

 

Nie biorą jeńców.
Brat zabija brata —

oto nasza Hellada.

 

8.

 

Nie Herakles,
nie król —
rzeźnik z Macedonii.

 

***

 

9.

 

Pytasz o Granik?
To dobra rzeka
dla pieśni.

 

10.

 

Mówią: był jak Ares.
Zawsze ktoś widział
więcej niż ja.

 

11.

 

My patrzyliśmy w dół:
na tarcze, stopy,
oddech w gardle.

 

12.

 

Grecy po tamtej stronie.

Bronili się, jakby Homer
patrzył. Nie patrzył.

 

13.

 

Tarcza przy tarczy —
tak wygląda rozum,
gdy brak wyjścia.

 

14.

 

Nie brano jeńców.
Ktoś musiał to powiedzieć.
Może wszyscy.

 

15.

 

Pieśń poszła w świat.
My
myliśmy ręce.

 

16.

 

Mówisz: dawno.
Dla mnie
to nadal rano.

 

cdn.

[Berenika97]

@Łukasz Jurczyk

 

Ten fragment poematu to niezwykle gęsty, surowy opis bitwy nad rzeką Granik (334 r. p.n.e.), pierwszej wielkiej wygranej Aleksandra Wielkiego. Nie budujesz pomnika „wielkiemu wodzowi”, lecz rozliczasz się z brutalnością wojny i tragizmem greckich losów.

Świetny jest ten kontrast dwóch narratorów. Pierwszy czuje się zdradzony przez uciekających Persów i ścigany przez rodaków. Dla niego Aleksander nie jest bogiem, tylko „rzeźnikiem z Macedonii”.

Drugi - macedoński gwardzista, profesjonalny ale został okaleczony psychicznie.

Aleksander nie tyle prowadzi bitwę, co składa swoich (i cudzych) ludzi w ofierze własnej ambicji.

Motyw bratobójstwa - To najmroczniejsza część. Historycznie Aleksander po bitwie nad Granikiem kazał wybić greckich najemników służących u Persów, uznając ich za zdrajców sprawy ogólnogreckiej.

„Brat zabija brata - oto nasza Hellada” - to gorzki komentarz do jedności greckiej, która została zbudowana na krwi i nienawiści, a nie na braterstwie.

Zakończenie jest przejmujące. Sugeruje, że trauma wojenna jest wieczna. Dla weterana to, co wydarzyło się „dawno”, wciąż dzieje się „dzisiaj rano”.

Wspominasz Memnona z Rodos - dowódcy Greków u boku Persów, który miał plan pokonania Aleksandra. Nie pozwolono mu go zrealizować , czy „krzyk do wiatru” to symbol bezsilności rozumu? Super!

 

[Łukasz Jurczyk]

@Berenika97 Bardzo dziękuję!!!

 

To było przesłanie Aleksandra dla Greków stojących po stronie Persów czy też upatrujących w Wielkim Królu szans na pozbycie się Macedończyka. Zdaje się, że nigdy już tego nie powtórzył w czasie wyprawy. W stosunku do Greków oczywiście. 

 

Memnon krzyczy do wiatru, bo co mu pozostało? :)

 

Pozdrawiam