Skocz do zawartości
Polski Portal Literacki

Rekomendowane odpowiedzi

Opublikowano

Śpiewały surmy w listnej wichurze / a karzeł chodził od snu do jawy napisałaby (przypuszczalnie) o Leśmianie Melania Fogelbaum (1911-1944)  

Oczywiście, że odmieniec, ponieważ należał do tych wybranych, którzy wiodącymi do lasu drzwiami wymknęli się wszelkim filologiczno-krytycznym schematom; zieleń jego żywiołem oraz cała jej – zamknięta we wszystkich zmysłach - okołochlorofilowa reszta.  

 

Bolesław Leśmian operował wyjątkową wyobraźnią, zresztą nie tylko on. Podobne zauroczenie dla różnych artystycznych dziwactw przejawiali jego twórczy Pobratymcy jak np. Julian Tuwim, nie mówiąc o tragicznej, z łódzkiego getta, Meli Fogelbaum [od której zaczerpnięto motto tekstu] a która w swoim obszarpanym notatniku, tak po leśmianowsku gryzmoliła:  

 

„Szalone zieleństwo  

unurzał w ziele”  

 

Leśmian bowiem - ów nieusuwalny z polskiej liryki – piewca tragicznych klechd, uczłowieczony demiurg fantastycznych krain, kreator wyłącznie wiadomych sobie (nie)istnień, w swojej całej buchającej wynaturzoną zielenią, rzeczywistości, to przede wszystkim narrator niewyobrażalnej biedy trudnego do zdefiniowania kalectwa, stwórca Bożych matołków czy wszelkiej, tylko jemu wiadomej maści, sygnowanych „kryską” próżni oraz krzyżykiem próchna - Matysków.  

 

Stąd też i tyle w jego przerośniętych krajobrazach stworów i potworów, dziwożon, przypołudnic, syrenio-rusałczanych majek, śnitrupków, śnigrobków, gadów, znikomków, dusiołków-upiorków, strzygoniów i srebroniów, odmieńców-boginiaków, topielców, Zmierzchunów, Migoniów, Jawrzonów, zmór o aparycji piły, z drewna wystruganych priapicznych fantomów i im podobnych, nie mniej odrażających pokrak, szkaradków, brzydactw oraz paskud.  

 

I to właśnie ten kontrast dokonujący się pomiędzy przepychem rozżarzonej, rozkojarzonej i do granic ekshibicjonizmu rozparzonej Natury a człowieczą nędzą plus te egzystencjalne kontrowersje realu oraz nicości, tak wspaniale błyszczą w splendorze leśmianowskich strof, w których sam Bóg również bywa solidarnie ułomny czy nawet w określonych momentach – bezradny:  

 

„W czas zmartwychwstania Boża moc  

Trafi na opór nagłych zdarzeń.  

Nie wszystko stanie się w tę noc  

Według niebieskich wyobrażeń.  

 

Są takie gardła, których zew  

Umilkł w mogile – bezpowrotnie.  

Jest taka krew - przelana krew,  

Której nie przelał nikt – dwukrotnie!  

 

Jest takie próchno, co już dość  

Zaznało zgrozy w swym konaniu  

Jest taka dumna w ziemi kość  

Co się sprzeciwi – zmartwychwstaniu!” (B. Leśmian: „Zmartwychwstanie”)  

 

I to właśnie dzięki opisanym egzystencjom w pustym, zimnym błękicie leśmianowskiego raju, stęskniona Urszulka Kochanowska będzie wypatrywać ukochanych Rodziców, nie Boga; dlatego uwięziona za niewidzialnym murem, dziewczyna, zanim uwolni ją któryś z zakochanych w niej dwunastu braci już wcześniej zdąży mu się rozsnuć w rozpłakany głos wibrującego powietrza, dzięki czemu i sam Poeta w pewnym momencie wrzaśnie gromko oraz zatupie na jemu podobnemu Stwórcę spadającymi z pięt – trupięgami:  

 

„Słyszę jak deszcz po liściach coraz gęściej pluska.  

Tak mnie nuży zwłok moich w zaświaty wywózka  

Na kołach, co się kręcą, choć nie widzą drogi!...  

Dla mnie już tylko – mroki i mroków rozłogi!  

Boże, czemuś dał duszę, co snu musi żebrać -  

I życie, które można tak łatwo odebrać?  

I czemuś mnie z takiego utworzył marliwa,  

Że mnie w tę obcą ciemność byle noc porywa?  

Czemu nieśmiertelniejesz na moim pogrzebie?  

Czemuś zabił mnie jadem, co nie truje ciebie?  

Czemu nuży mnie zwłok moich w zaświaty wywózka,  

A deszcz po żywych liściach coraz gęściej pluska?” („Pogrzeb”)

 

Dzisiaj, 5 listopada bieżącego roku, mija osiemdziesiąta rocznica śmierci Bolesława Leśmiana.  

  • 2 miesiące temu...

Jeśli chcesz dodać odpowiedź, zaloguj się lub zarejestruj nowe konto

Jedynie zarejestrowani użytkownicy mogą komentować zawartość tej strony.

Zarejestruj nowe konto

Załóż nowe konto. To bardzo proste!

Zarejestruj się

Zaloguj się

Posiadasz już konto? Zaloguj się poniżej.

Zaloguj się


  • Zarejestruj się. To bardzo proste!

    Dzięki rejestracji zyskasz możliwość komentowania i dodawania własnych utworów.

  • Ostatnio dodane

  • Ostatnie komentarze

    • @Migrena Nie wiem o sniło się Violi Arvensis, ale tekst jest neisamowity!
    • @Jacek_Suchowicz tylko dokąd tak biegniemy? @Berenika97 Pięknie napisałaś. Dziękuję. @Nata_Kruk Dziekuję @Charismafilos Dzięki za dostrzeżenie.
    • @KOBIETA    Perłowo :))  

      Zaloguj się, aby zobaczyć zawartość.

      Ale bym to namalował! piękny obraz   Super wiersz ci wyszedł :))          
    • Noc gęsta jak smoła przykleja się do skóry. Światła tną ją wąskimi ostrzami, asfalt trzyma kierunek. Wszystko jest pod kontrolą. Nagle korek. Kilka aut wbitych w drogę jak zęby. Ludzie stoją. Patrzą. Na środku jezdni leży mężczyzna. Wielki. W czerni. Jakby noc zgubiła własny ciężar. Podchodzę. Czuć gorzki oddech starej piwnicy i spokój mięsa, które przestało walczyć. Narasta we mnie złość - że leży, że blokuje, że wszyscy tylko patrzą. Ich oczy odbijają moje światła awaryjne. Nikt nie mruga. Pozwalają mi zostać mordercą. Chwytam go. Jest ciężki jak mokre mięso. Ciągnę w stronę rowu, do czarnej wody. Głowa bezwładnie uderza o asfalt. Przez chwilę mam wrażenie, lże to ja zostawiam ślad na asfalcie, nie on. Asfalt pod stopami mięknie, jakby droga chciała wchłonąć nas oboje. Rów - otwarte usta nocy, żujace powoli. Popycham. Plusk jest krótki, głuchy. Na sekundę wydaje mi się, że jeszcze mogę cofnąć ręce. Woda zamyka się nad nim bez wahania. Dłonie mi drżą, ale nie z zimna. Z satysfakcji, że droga znów jest gładka. Wracam. Wsiadam. Silnik zapala od razu. Krzyk przecina powietrze. On się topi ! W lusterku półkole ludzi - martwa natura z przerażenia. Nikt się nie rusza. Wracam. Wchodzę w rów. Woda jest lodowata, czysta aż do okrucieństwa. Widzę jego twarz pod wodą. Otwarte usta. Uciekające powietrze. Myśl jest prosta: właśnie go zabiłam. Chwytam go, spodziewam się ciężaru. Nie ma ciężaru. Jest lekki. Nienaturalnie. Jakby cały jego ciężar należał tylko do mnie. Był lżejszy od mojego oddechu. Jakby ciężar należał do drogi, nie do ciała. Wyciągałam z wody nie człowieka, tylko własny  grzech, który przestał się bronić. Wyciągam go jednym ruchem. Czerń ubrań jaśnieje, rozpływa się w blady róż, w kolor żywego mięsa. W moich dłoniach leży nie ciało, lecz cały ocean nocy, w którym toną moje własne krzyki i zapachy winy, a każdy plusk jest oddechem ciemności, która mnie połknęła zanim zdążyłam się zorientować. On oddycha. Otwiera oczy. Patrzy na mnie tak, jakby wiedział, że to ja byłam zimnem. Jakby wiedział, czyją krwią oddycha. Rozumiem, że to nie jego wyciągałam z wody. A jednak woda wciąż trzymała czyiś ciężar. Dzwoni budzik. Budzę się z wrażeniem, że coś we mnie wciąż leży pod powierzchnią. Dotykam prześcieradła. Jest suche. Ale moje dłonie wciąż pachną rzęsą i żelazem. Kiedy zamykam oczy, woda znów robi się gładka. Jakby nic nigdy z niej nie wyciągnięto. Jakby rów był pusty. Bo ja wciąż stoję w środku.        
    • @KOBIETA Yhm. Jest WIERSZ, gratuluję.
  • Najczęściej komentowane

×
×
  • Dodaj nową pozycję...