Louis XI L’Araignée

[Marcin Tarnowski]

Ludwik XI Pająk

„Będą was oszukiwać, oszukujcie ich lepiej!” [1]

 

Zwan: „il Prudente” – roztropnym, choć: „L’Araignée” – [2]

To znaczy: „Pająk” – przezwisko dość nie fajne,

Bo nie od pajęczych kończyn na kark leci,

Lecz, że Europę spowił w intryg sieci… –

Jedna po drugiej przyległość się kruszy,

Zaś Francuzom farandola gra w duszy:

 Niedawno na tronie Karol Szalony,

 Z kryształu szkła w swej głowie zrobiony –

 Henryk Piąty Lancaster – Francja klęka,

 Z aniołem Joanna nieulękła…

Kierując nawą państwa dotrzeć do celu –

Podziw, złość… – uczynić potrafi niewielu! ... :

„Je suis France” – „Ja jestem Francją” [3] definiuje, –

Przeciwność kwitkiem „Rady szczurów” [4] skutkuje.

Albo: „Diviser pour régner!” [5] – „Dziel by rządzić!”

Łby z Szucha nie tak zdają się sądzić:

 Czyż nie lepiej łączyć, aby przewodzić, –

 „Primus inter pares” – też tak chcę wodzić,

 Cóż, gdy dla pokrętnych „osobistości”

 To drzwi do sztuczek – dowód naiwności…

 

---

[1] Do ambasadorów wysyłanych do Anglii, (za: Jerzy Michałowski „Noty i anegdoty dyplomatyczne”, pod redakcją Maria Błaszczykowej, wyd. Iskry, Warszawa 1977, str. 15).

[2] „L’Araignée” – to po francusku „pająk”, o czym wiersz niżej. Ale jak to czytać, gdyby znalazł się chętny deklamator? Proponowałbym: „larajne”, lub „larajnee”, chodzi o to żeby końcowe „e” brzmiało nieco dłużej.

[3] Max Gallo „L’Âme de la France : une histoire de la nation, des origines à nos jours”, 2007, str. 365.

[4] Jean de Lafontaine „Conseil tenu par les rats” („Rada szczórów”).

[5] Różne wersje zbieżnej treści  „Divide ut regnes”, „Divise afin de régner”, „Diviser pour régner”, (za  „Maxime de Louis XI (1423-1483)” w: Pierre Larousse „Fleurs latines des dames et des gens du monde”, 1850, str. 275.