naprawa pojęć

[Jan Rybowicz]

od naprawy pojęć zacząć
na nowo nazwać
co ponazywane
zobaczyć wszystko
z zamkniętymi oczami
przesłonić dłonią
dawne swe obrazy
jeszcze raz zapytać o
mamę, tatę, braci
odrzucić nieznane
rzeczy i przedmioty
zanurzyć się w ziemię
nabierając tlenu
naprawić pojęcia
czas najwyższy zacząć

[WiJa]

Trochę chaosu, troszkę zamieszania panuje w tym wierszu, wydaje się jakby autor nie do końca okiełznął temat. Widać, że naprawa pojęć nie jest rzeczą prostą, a przynajmniej tak prostą, jak prostym jest dla autora napisanie (nie do końca jednak) prostego wiersza. Ale wiersz i tak jest, co najmniej dobry, jakoż jest zastanawiający i pouczający. A ten chaos, który ja dostrzegam w tym wierszu, bardziej pomaga niż szkodzi temu wierszowi. Powoduje, że wiersz odbiega od mechanizmu wyliczania i znaczeń, co nie znaczy, żeby właśnie nie dążył do uporządkowania pewnych pojęć. Tym samym wiersz zmierza do zobaczenia, właściwie całego świata w innym wymiarze (niż tylko to, co i tak, jak widać oczyma). Że jednak to i tak, jak się dotychczas patrzyło nie jest do końca tym, na co człowiek powinien zwracać uwagę. Że więc nie tym samym jest zobaczyć to samo (na co by się nie patrzyło), tak zamkniętymi, jak i otwartymi oczyma. Ale zobaczyć trzeba i autor zaznacza, że to najwyższy ku temu czas; że więc nie ma na co czekać, bo nie wolno przegapić tego, co w końcu człowiek powinien zobaczyć. A co to takiego trzeba zobaczyć, żeby co (jedno) odrzucić, a co (drugie) na nowo poznać (tyle na własne oczy, co we własnym pojęciu), to już najlepiej dla każdego będzie, żeby sobie każdy sam zobaczył i odpowiedział. Ale ja na własny użytek wiem, że chodzi o zrewidowanie i przybliżenie sobie głównie takich pojęć, jak ‘mama, tata, bracia’, nawet jeżeli też chodzi o inne istotne rzeczy w życiu człowieka. I to właśnie w głównej mierze jest (oczywiście, że tylko i wyłączne według mojej interpretacji wiersza) ‘naprawa pojęć’ (albowiem komentując wiersz mówię za siebie, a nie za autora wiersza).

[Jan Rybowicz]

Serdecznie dziękuję za ten komentarz :) Pozdrawiam.