Symbolika w Małym Księciu

Autorem opracowania jest: Adrianna Strużyńska

Powiastka filozoficzna Antoine'a de Saint-Exupéry'ego „Mały Książę” jest wieloznaczna. W sensie dosłownym, można traktować ją jak baśń dla dzieci. Utwór posiada jednak cechy przypowieści. Opisane sytuacje są punktem wyjścia do rozważań na temat relacji międzyludzkich, samotności i najważniejszych wartości. Pojawiają się więc elementy i postaci o znaczeniu symbolicznym.

Róża niespodziewanie wyrosła na planecie Małego Księcia i została jego pierwszą miłością. Ich relacja była jednak bardzo trudna. Róża stała się symbolem piękna, miłości i delikatności, ale też nierealnych oczekiwań i egoizmu. Cztery kolce kwiatu świadczyły o jego naiwności, ponieważ wierzył, że zapewnią mu bezpieczeństwo. Ich obecność może oznaczać także cierpienie, związane z miłością.

Baobaby są symbolem rozrastającego się zła. Mały Książę musiał je wyrywać, gdy tylko można było odróżnić je od pożytecznych roślin. Baobaby to ogromne afrykańskie drzewa, dlatego gdyby się rozrosły, asteroida rozpadłaby się na kawałki. Kiełkowanie baobabów można porównać do rodzącego się zła. Niemoralne postępowanie również rozpoczyna się od niepozornych myśli i powolnego przekraczania granic. Gdy jednak zło nie zostanie zduszone w zarodku, może rozrosnąć się do ogromnych rozmiarów. Mały Książę systematycznie pozbywał się baobabów, co można porównać do ciągłej pracy nad własnymi słabościami, aby nie pozwolić im na przejęcie kontroli nad całym życiem.

Wąż pozwolił Małemu Księciu na powrót na jego planetę. Ukąszony przez niego chłopiec umarł i wyzwolił się od ograniczeń, związanych z ciałem. Wąż stał się więc symbolem spraw ostatecznych. Śmierć nie została w powiastce przedstawiona w dramatyczny sposób. Nie jest definitywnym końcem, ale nowym początkiem. Mały Książę, dzięki cierpieniu, odnalazł wolność.

Lis nauczył tytułowego bohatera wiele na temat przyjaźni. Posiadał życiową mądrość, którą chętnie się dzielił. Stał się symbolem trudnego procesu oswajania, czyli tworzenia więzi międzyludzkich. Jego postać ukazuje także sens cierpienia. Lis chciał zaprzyjaźnić się z Małym Księciem, chociaż wiedział, że będzie za nim tęsknił, gdy odejdzie.

Studnia oznacza cel. Mały Książę poszukiwał jej, ponieważ musiał wrócić w miejsce, w którym rok wcześniej wylądował na Ziemi, aby wrócić na swoją planetę. Pilot był zdeterminowany, gdyż skończył mu się zapas wody pitnej. Gdyby nie znalazł studni i nie naprawiłby samolotu na czas, czekałaby go powolna śmierć na pustyni. Studnia stała się więc celem wędrówki obydwu bohaterów.

Pustynia ukazuje różnice między światem dorosłych i dzieci. Z pozoru jest jałowa i nieprzyjazna. Ludzie dorośli nie dostrzegają w niej piękna. W tym znaczeniu, pustynia staje się symbolem duchowego wypalenia, pustki i samotności. Wielu bohaterów powiastki zmagało się z tęsknotą, ponieważ w ich życiu brakowało celu oraz prawdziwych relacji. Mały Książę potrafił jednak dostrzec piękno, nawet w nieprzyjaznej pustyni. Dla osoby posiadającej dziecięcą wrażliwość, pustynia jest symbolem ukrytego skarbu. Była piękna, ponieważ na jej terenie znajdowała się życiodajna studnia.

Mieszkańcy planet, który odwiedzał Mały Książę, również mają znaczenie symboliczne. Reprezentują różne typy ludzkie. Król ślepo dążył do posiadania władzy, chociaż nie miał żadnych poddanych. Pyszałek jest symbolem próżności i nieuzasadnionego poczucia wyższości. Pijak stał się uosobieniem zniewolenia przez nałóg. Znalazł się w błędnym kole, ponieważ pił, aby zagłuszyć wstyd, który odczuwał z powodu uzależnienia. Biznesmen jest symbolem ludzi chciwych, poświęcających całe życie żądzy posiadania. Latarnik symbolizuje pracoholizm. Przez cały dzień zapalał i gasił latarnię. Geograf jest symbolem teoretycznej wiedzy i bierności. Mężczyzna nie poznał świata, ponieważ polegał jedynie na relacjach eksploratorów.


Czytaj dalej: Podróże kształcą. Czego nauczył się Mały Książę podczas swojej wędrówki?

Komentarze