Piotr Cedzyna i Tomasz Judym - charakterystyka porównawcza

Autorem opracowania jest: Adrianna Strużyńska

Piotr Cedzyna jest głównym bohaterem noweli Stefana Żeromskiego „Doktor Piotr”, a Tomasz Judym - powieści tego samego autora „Ludzie bezdomni”. Te postaci mają ze sobą wiele wspólnego. Bohaterowie są młodymi, wykształconymi mężczyznami, wywodzącymi się z ubogich rodzin. Nie kierują się dobrem swoim ani nawet bliskich, ale poświęcają się, aby pomóc ubogim. Ich decyzje są jednak kontrowersyjne i przysparzają innym cierpienia.

Tomasz Judym wywodzi się z rodziny ubogiego warszawskiego szewca. Dzięki pomocy zamożnej ciotki, zdobył wykształcenie medyczne. Nie został lekarzem, aby dorobić się pokaźnego majątku. Jest przekonany, że ma do spłacenia dług wobec społeczeństwa. Udało mu się wydostać z biedy, ale inni nie mieli tyle szczęścia. Judym postanawia więc poświęcić całe swoje życie pomocy chłopom i robotnikom, aby poprawić warunki, w których żyją. Z wzajemnością zakochuje się w guwernantce Joasi Podborskiej, a nawet prosi ją o rękę i zostaje przyjęty. Judyma dopadają jednak wątpliwości. Stwierdza, że nie może mieć rodziny ani życia prywatnego, ponieważ to odciągnie go od pomocy ubogim. Postanawia więc rozstać się z ukochaną. Porzuca Joasię, która odwiedziła go w Zagłębiu Dąbrowskim. Dziewczyna marzyła o założeniu rodziny i chciała wspierać Judyma. Tomasz podejmuje jednak inną decyzję. Skazuje na cierpienie nie tylko siebie, ale przede wszystkim Joasię. Zadaje ból najbliższej osobie w imię wyznawanych przez siebie ideałów.

W historii Piotra Cedzyny można dopatrzeć się licznych podobieństw. Bohater wywodzi się z rodziny szlacheckiej, ale jego ojciec stracił majątek i musiał podjąć się pracy u Teodora Bijakowskiego. Piotr również jest ambitny i pracowity, udaje mu się ukończyć politechnikę i zostać chemikiem. Marzy, aby się rozwijać, dlatego zamierza podjąć pracę w laboratorium w Anglii. Pod wpływem miłości do ojca, postanawia jednak zrezygnować i zostać w Polsce. Podczas przeglądania ksiąg rachunkowych, młody Cedzyna poznaje bolesną prawdę. Okazuje się, że ojciec dopuścił się oszustwa, aby pomagać mu finansowo podczas studiów. Bijakowski powierzył Cedzynie nadzór nad cegielnią i wyjechał w interesach. Powiedział, że jeśli Dominik obniży koszty produkcji, może zatrzymać zysk dla siebie. Cedzyna obniżył więc pensje robotników, a zarobione w ten sposób pieniądze wysyłał synowi. Piotr nie jest w stanie zaakceptować wyzysku. Postanawia wyjechać do Anglii i spłacić swoje długi. W jego przypadku, mają one charakter dosłowny. Chemik oblicza, ile pieniędzy musi oddać pokrzywdzonym robotnikom. Decyzja Piotra również jest kontrowersyjna. Skazuje starego ojca na samotność. Mężczyźni nie mają innej rodziny, listy od syna są dla Dominika jedyną radością. Stary Cedzyna wciąż marzy, że Piotr wróci i założy rodzinę. Dla syna uczciwość jest ważniejsza od ojca. Jego intencje są szlachetne, ale Dominika spotyka smutny los. Mężczyzna obawia się, że syn dowie się o jego śmierci z telegramu.

Tomasz Judym i Piotr Cedzyna są idealistami. Zamierzają rozprawić się z wyzyskiem i niesprawiedliwością. Wykonując swoją misję, zapominają jednak o bliskich. Tym samym, skazują siebie i innych na samotność.


Czytaj dalej: Charakterystyka Jadwigi Baryki

Komentarze