Metamorfozy – streszczenie

Autorka streszczenia: Marta Grandke.
Autor Owidiusz

„Metamorfozy” to poemat epicki autorstwa Owidiusza, który składa się z piętnastu ksiąg. Opisuje on historie znane z greckiej i rzymskiej mitologii, a także przedstawia antyczne spojrzenie na powstanie świata. Dzieło miało na celu stworzenie oryginalnej rzymskiej kosmogonii.

Spis treści

Metamorfozy – streszczenie krótkie

Na początku świata panuje chaos, z którego wyłaniają się uporządkowane żywioły i kolejne epoki ludzkości. W wieku żelaznym nasilają się zbrodnie, dlatego Jowisz karze Likaona przemianą w wilka, a następnie sprowadza potop. Ocaleni Deukalion i Pyrra odtwarzają ludzkość, rzucając za siebie kamienie. Apollo zabija Pytona, zakochuje się w Dafne, która zostaje przemieniona w wawrzyn, a Jowisz uwodzi Io i zamienia ją w jałówkę. Argus pilnuje dziewczyny, lecz Merkury go zabija. Faeton pragnie dowieść, że jest synem Słońca, więc otrzymuje zgodę na poprowadzenie rydwanu. Traci nad nim kontrolę, podpala ziemię i ginie rażony piorunem Jowisza. Kallisto zostaje przemieniona w niedźwiedzicę, a później wraz z synem trafia na niebo. Jowisz pod postacią byka porywa Europę na Kretę.

Kadmus wyrusza na poszukiwanie Europy, zabija smoka i z jego zębów wyrastają wojownicy, którzy pomagają założyć Teby. Akteon przypadkiem widzi kąpiącą się Dianę, zostaje przemieniony w jelenia i rozszarpany przez własne psy. Semele ginie, gdy Jowisz ukazuje jej boską postać, a jej nienarodzonego syna Bachusa ratuje ojciec. Echo bez wzajemności kocha Narcyza i znika, pozostawiając jedynie głos. Narcyz zakochuje się we własnym odbiciu i umiera, a na jego miejscu wyrasta kwiat. Pentheus sprzeciwia się kultowi Bachusa i zostaje rozszarpany przez bachantki. Córki Minyasa, również odrzucające kult boga, opowiadają historie o Pyramie i Tyzbe, Marsie i Wenus, Leukotoe, Klitii oraz Salmakis i Hermafrodycie, po czym same zostają przemienione w nietoperze. Atamas popada w szaleństwo, Ino rzuca się z synem do morza, a Kadmus i Harmonia stają się wężami. Perseusz za pomocą głowy Meduzy zamienia Atlasa w górę, ratuje Andromedę i poślubia ją. Podczas wesela pokonuje Fineusa i jego stronników, zamieniając ich w kamień. Następnie Muzy zwyciężają Pieridy w konkursie pieśni, a pokonane dziewczęta przemieniają się w ptaki.

Arachne rywalizuje z Palladą w tkactwie i po sporze zostaje przemieniona w pająka. Niobe chełpi się licznym potomstwem, więc Apollo i Diana zabijają jej dzieci, a ona zamienia się w kamień. Latona przemienia niegościnnych mieszkańców Licji w żaby, a Marsjasz po przegranym pojedynku z Apollinem zostaje obdarty ze skóry. Tereus gwałci Filomelę i odcina jej język. Dziewczyna przekazuje Prokne prawdę za pomocą tkaniny. Siostry zabijają Itysa i podają jego ciało Tereusowi, po czym wszyscy zostają przemienieni w ptaki. Jazon wyrusza po złote runo. Medea zakochuje się w nim i dzięki czarom pomaga mu pokonać byki, wojowników wyrosłych z zębów smoka oraz samego smoka. Po zdobyciu runa odpływa z Jazonem, odmładza Ajzona, a potem podstępnie doprowadza córki Peliasa do zabicia ojca. Później próbuje otruć Tezeusza, lecz plan zostaje odkryty. Kefalos opowiada o zarazie na Eginie, powstaniu Myrmidonów i swoim małżeństwie z Prokris, którą przypadkowo zabija podczas polowania.

Skylla zdradza ojca Nisosa z miłości do Minosa, odcinając mu purpurowy włos, lecz Minos ją odrzuca. Dedal buduje labirynt dla Minotaura. Tezeusz zabija potwora i dzięki nici Ariadny wydostaje się z labiryntu. Dedal i Ikar uciekają z Krety na skrzydłach, ale Ikar leci zbyt wysoko i ginie w morzu. Meleager zabija dzika kalidońskiego i oddaje trofeum Atalancie. W sporze zabija swoich wujów, a jego matka niszczy głownię związaną z jego życiem, powodując śmierć syna. Filemon i Baucis przyjmują bogów, zostają ocaleni przed potopem, a po śmierci stają się drzewami. Erysichton za ścięcie świętego dębu zostaje ukarany nienasyconym głodem. Herkules walczy z Acheloosem o Dejanirę i zwycięża. Centaur Nessos próbuje porwać Dejanirę, a umierając, daje jej zatrutą krew. Kobieta później nasącza nią szatę Herkulesa, wywołując jego śmiertelne cierpienia. Bohater ginie na stosie, a jego boska część trafia na Olimp. Byblis bez wzajemności kocha brata i przemienia się w źródło, a Ifis dzięki Izydzie zostaje przemieniona w mężczyznę przed ślubem z Janthe.

Orfeusz po śmierci Eurydyki schodzi do świata zmarłych i otrzymuje zgodę na jej wyprowadzenie, lecz ogląda się za siebie i traci ją ponownie. Następnie opowiada o Cyparysie, Ganimedesie, Hiacyncie, Pygmalionie, Myrrze i Adonisie. Pygmalion zakochuje się w wyrzeźbionej kobiecie, którą Wenus ożywia. Myrra ucieka po ujawnieniu zakazanej miłości do ojca i staje się drzewem, z którego rodzi się Adonis. Młodzieniec ginie podczas polowania, a Wenus przemienia jego krew w kwiat. Po śmierci Orfeusza Bachus karze jego zabójczynie. Midas otrzymuje moc zamieniania wszystkiego w złoto, lecz rezygnuje z niej, gdy dar uniemożliwia mu jedzenie. Za uznanie gry Pana za lepszą od muzyki Apollina otrzymuje ośle uszy. Peleus poślubia Tetydę. Keyks ginie podczas burzy, a on i Alkyone zostają przemienieni w ptaki.

Grecy ruszają pod Troję. Achilles zabija Cygnusa, który po śmierci staje się łabędziem. Nestor opowiada o Ceneusie i krwawej walce Lapitów z centaurami. Po śmierci Achillesa Ajaks i Ulisses spierają się o jego zbroję. Zwycięża Ulisses, a Ajaks popełnia samobójstwo. Troja zostaje zdobyta. Hekuba traci rodzinę, mści się na Polymestorze i zostaje przemieniona w psa. Eneasz ucieka z Trojanami. Galatea opowiada o Akisie zabitym przez zazdrosnego Polifema i przemienionym w rzekę. Glaukos prosi Kirke o pomoc w zdobyciu Scylli, lecz odrzucona czarodziejka przemienia dziewczynę w potwora. Eneasz dociera do Italii, schodzi z Sybillą do świata zmarłych, walczy z Rutulami i zostaje ubóstwiony. Później Romulus po wojnie z Sabinami również dostępuje apoteozy.

Numa zostaje królem Rzymu i poznaje nauki Pitagorasa o przemienności świata i wędrówce dusz. Rządzi pokojowo, ustanawia prawa i obrzędy. Po jego śmierci Egeria zostaje przemieniona w źródło. Rzymianie sprowadzają z Epidauros Eskulapa, który pod postacią węża przybywa do miasta i kończy zarazę. Juliusz Cezar ginie w zamachu, a po śmierci zostaje przemieniony w gwiazdę. August ma zapewnić Rzymowi dalszą pomyślność. Poeta kończy dzieło przekonaniem, że jego poezja przetrwa czas i zapewni mu nieśmiertelną sławę.

Metamorfozy – streszczenie szczegółowe

Księga pierwsza

Na początku poeta opisuje powstanie świata z pierwotnego chaosu i uporządkowanie żywiołów. Następnie przedstawia kolejne wieki ludzkości: złoty, srebrny, brązowy i żelazny, w którym nasilają się przemoc, chciwość i zbrodnie. Giganci próbują wedrzeć się do siedziby bogów, lecz zostają pokonani. Jowisz, oburzony występkami ludzi, odwiedza Likaona, który wystawia boga na próbę i zostaje przemieniony w wilka. Jowisz sprowadza potop, z którego ocaleją Deukalion i Pyrra. Za radą wyroczni rzucają za siebie „kości matki”, czyli kamienie ziemi, z których odradzają się ludzie. Z błota powstają też zwierzęta i potwór Pyton, zabity przez Apollina. Bóg zakochuje się w Dafne, ale nimfa ucieka i zostaje przemieniona w wawrzyn. Jowisz uwodzi Io, po czym zmienia ją w jałówkę. Argus pilnuje dziewczyny, lecz Merkury go zabija, a Io odzyskuje ludzką postać. Księgę kończy początek historii Faetona, który pragnie dowieść, że jest synem Słońca.

Księga druga

Faeton prosi ojca, Słońce, by pozwolił mu poprowadzić słoneczny rydwan. Mimo ostrzeżeń otrzymuje zgodę, lecz nie potrafi zapanować nad końmi. Rydwan zbacza z właściwej drogi, ziemia płonie, wysychają rzeki, a ludzie i zwierzęta cierpią. Jowisz razi Faetona piorunem i chłopak ginie. Jego siostry Heliady zamieniają się w drzewa, a Kyknos w ptaka. Dalej Jowisz zakochuje się w Kallisto. Junona, mszcząc się za zdradę męża, przemienia ją w niedźwiedzicę, a później Kallisto i jej syn Arkas trafiają na niebo jako gwiazdozbiory. Apollo zabija niewierną Koronis, ale ratuje ich nienarodzone dziecko, Asklepiosa. Okyrroe za przepowiadanie przyszłości zostaje przemieniona w klacz. Merkury zmienia Battosa w kamień za złamanie obietnicy milczenia. Następnie zakochuje się w Herse, a jej zazdrosna siostra Aglauros zostaje zamieniona w kamień. Na końcu Jowisz przybiera postać pięknego byka, zdobywa zaufanie Europy, porywa ją i przewozi przez morze na Kretę.

Księga trzecia

Kadmus wyrusza na poszukiwanie porwanej Europy. Zgodnie z wyrocznią zakłada nowe miasto, lecz jego towarzyszy zabija smok. Kadmus uśmierca potwora, sieje jego zęby i z ziemi wyrastają zbrojni, z których pięciu ocalałych pomaga mu założyć Teby. Wnuk Kadmusa Akteon przypadkiem widzi nagą Dianę podczas kąpieli. Bogini przemienia go w jelenia, a własne psy rozszarpują go, nie poznając pana. Semele, kochanka Jowisza, za namową zazdrosnej Junony żąda, by bóg ukazał się jej w pełnej boskiej postaci, i ginie od jego blasku. Jowisz ratuje nienarodzonego Bachusa. Terezjasz rozstrzyga spór Jowisza i Junony, za co zostaje oślepiony, ale otrzymuje dar proroctwa. Echo zakochuje się w Narcyzie, który ją odrzuca, a nimfa znika, pozostawiając jedynie głos. Narcyz zakochuje się we własnym odbiciu i umiera, a na jego miejscu wyrasta kwiat. Pentheus sprzeciwia się kultowi Bachusa, lecz zostaje rozszarpany przez ogarnięte szałem bachantki, wśród których znajduje się jego matka Agawe.

Księga czwarta

Córki Minyasa odrzucają kult Bachusa i podczas pracy opowiadają sobie historie. Pierwsza mówi o Pyramie i Tyzbe, kochankach rozdzielonych przez rodziny. Nieporozumienie przy grobie Ninusa prowadzi do samobójstwa obojga, a owoce morwy przybierają ciemny kolor. Kolejna opowieść dotyczy romansu Marsa i Wenus, których Wulkan chwyta w niewidzialną sieć. Pojawia się też historia Leukotoe, ukochanej Słońca, pogrzebanej żywcem przez ojca, oraz zazdrosnej Klitii. Następnie przedstawione są losy Salmakis i Hermafrodyta, których ciała łączą się w jedno. Za lekceważenie Bachusa córki Minyasa zostają przemienione w nietoperze. Junona doprowadza do szaleństwa Atamasa i Ino, kobieta skacze z synem do morza, gdzie oboje stają się bóstwami. Kadmus i Harmonia przemieniają się w węże. Perseusz pokazuje Atlasowi głowę Meduzy i zmienia go w górę. Następnie uwalnia Andromedę od morskiego potwora, otrzymuje ją za żonę i podczas uczty opowiada o zdobyciu głowy Meduzy.

Księga piąta

Podczas wesela Perseusza i Andromedy zjawia się Fineus, dawny narzeczony dziewczyny, i wywołuje walkę. Perseusz zabija wielu napastników, a gdy przeciwnicy zyskują przewagę, pokazuje im głowę Meduzy i zamienia Fineusa oraz jego stronników w kamień. Później podobny los spotyka Polidektesa, który nie wierzy w dokonania Perseusza. Następnie Muzy opowiadają Minerwie o sporze z dziewięcioma córkami Pierosa. Pieridy wyzywają Muzy na pojedynek śpiewaczy. Jedna z nich opowiada o ucieczce bogów przed Tyfonem, natomiast Kalliope przedstawia historię porwania Prozerpiny przez Plutona. Zrozpaczona Cerera szuka córki, zaniedbując ziemię i wywołując nieurodzaj. Gdy odkrywa prawdę, domaga się jej powrotu. Ponieważ Prozerpina zjadła ziarna granatu, ma część roku spędzać w podziemiu, a część z matką. W opowieści pojawiają się również Arethusa i Triptolemos. Muzy wygrywają konkurs, natomiast zawistne Pieridy nie chcą uznać porażki i zostają za karę przemienione w ptaki.

Księga szósta

Pallada słyszy o Arachne, która chlubi się swoim talentem tkackim i nie chce uznać wyższości bogini. Dochodzi do pojedynku, obie tworzą doskonałe tkaniny, lecz Pallada, rozgniewana przedstawieniem występków bogów, niszczy dzieło rywalki. Arachne próbuje się powiesić, a bogini przemienia ją w pająka. Następnie opisana zostaje Niobe, dumna z licznego potomstwa, która wywyższa się nad Latonę. Apollo i Diana zabijają jej synów i córki, a zrozpaczona Niobe zamienia się w kamień. Latona karze także chłopów z Licji, którzy nie pozwalają jej napić się wody, przemieniając ich w żaby. Marsjasz przegrywa muzyczny pojedynek z Apollinem i zostaje obdarty ze skóry. Dalej Tereus gwałci Filomelę, odcina jej język i więzi ją. Filomela przekazuje prawdę Prokne za pomocą utkanej tkaniny. Siostry zabijają Itysa i podają jego ciało Tereusowi. Podczas pościgu wszyscy zostają przemienieni w ptaki. Na końcu przedstawione zostają dzieje Boreasza, który porywa Orejtyję, z którą ma dwóch synów, Kalaisa i Zetesa.

Księga siódma

Jazon przybywa z Argonautami do Kolchidy po złote runo. Medea zakochuje się w nim i, mimo wewnętrznych wahań, postanawia mu pomóc. Dzięki jej czarom Jazon ujarzmia ziejące ogniem byki, obsiewa pole zębami smoka i pokonuje wyrosłych z nich wojowników. Medea za pomocą magii usypia smoka strzegącego runa, a Jazon zdobywa skarb i odpływa z nią. Po powrocie czarodziejka odmładza starego Ajzona. Następnie podstępem przekonuje córki Peliasa, że mogą w ten sam sposób odmłodzić ojca. Kobiety zabijają go, lecz Medea nie przywraca mu życia. Po dokonaniu kolejnych zbrodni ucieka do Koryntu, a później do Aten, gdzie próbuje otruć Tezeusza, ale jej plan zostaje odkryty. Dalej Kefalos opowiada o zarazie, która spustoszyła Eginę, oraz o powstaniu Myrmidonów z mrówek. Przywołuje też dzieje własnego małżeństwa z Prokris. Zazdrość i nieporozumienia niszczą ich szczęście. Podczas polowania Kefalos przypadkowo przebija żonę oszczepem, który wcześniej od niej otrzymał, a Prokris umiera w jego ramionach.

Księga ósma

Minos oblega Megarę. Skylla, córka króla Nisosa, zakochuje się w wrogu i odcina ojcu purpurowy włos, od którego zależy jego życie i los miasta. Minos odrzuca zdrajczynię; po śmierci Nisosa oboje zostają przemienieni w ptaki. Na Krecie Dedal buduje labirynt dla Minotaura. Tezeusz zabija potwora i dzięki nici Ariadny wydostaje się z labiryntu, lecz później porzuca dziewczynę. Dedal i Ikar uciekają z Krety na skrzydłach, a Ikar leci zbyt wysoko; wosk topi się i chłopak ginie w morzu. Dedal wspomina też Perdika, którego z zazdrości próbował zabić, a który został przemieniony w kuropatwę. Następnie odbywa się polowanie na dzika kalidońskiego. Meleager zabija bestię i oddaje trofeum Atalancie, a w sporze zabija wujów. Jego matka spala głownię związaną z jego życiem, powodując śmierć syna. Później Acheloos opowiada o przemianach. Filemon i Baucis przyjmują bogów i zostają ocaleni przed potopem, a po śmierci stają się drzewami. Erysichton za ścięcie świętego dębu zostaje ukarany nienasyconym głodem.

Księga dziewiąta

Acheloos opowiada o walce z Herkulesem o Dejanirę. Podczas pojedynku zmienia postać, lecz Herkules odłamuje mu róg, który zostaje zamieniony w róg obfitości. Później centaur Nessos próbuje porwać Dejanirę i zostaje trafiony strzałą Herkulesa. Umierając, daje jej swoją krew jako rzekomy środek zapewniający miłość męża. Gdy Dejanira zaczyna podejrzewać Herkulesa o niewierność, nasącza jego szatę krwią Nessosa. Trucizna zadaje bohaterowi straszliwe cierpienia. Herkules każe przygotować stos i ginie, a jego boska część zostaje przyjęta na Olimp. Alkmena wspomina Galantis, która pomogła przy narodzinach Herkulesa i została przemieniona w łasicę. Dalej Dryope zostaje zamieniona w drzewo. Jolaos odzyskuje młodość, a synowie Kalliroe nagle dorastają. Byblis zakochuje się we własnym bracie Kaunosie, a po odrzuceniu błąka się po świecie i przemienia w źródło. Księgę kończy historia Ifis, urodzonej jako dziewczynka i wychowywanej jak chłopiec, którą Izyda przemienia w mężczyznę przed ślubem z Janthe.

Księga dziesiąta

Orfeusz poślubia Eurydykę, lecz dziewczyna umiera po ukąszeniu węża. Poeta schodzi do świata zmarłych i swoim śpiewem wzrusza jego władców. Otrzymuje zgodę na wyprowadzenie żony, pod warunkiem że nie obejrzy się za siebie. Tuż przed wyjściem odwraca się i traci Eurydykę po raz drugi. Orfeusz śpiewa następnie o kolejnych przemianach. Cyparys, zrozpaczony po przypadkowym zabiciu ukochanego jelenia, zostaje cyprysem. Jowisz porywa Ganimedesa, a Apollo opłakuje Hiacynta, który po śmierci przemienia się w kwiat. Pojawia się też historia Propetyd i Cerastów. Pygmalion zakochuje się w wyrzeźbionej przez siebie kobiecie, a Wenus cudownie ożywia posąg i umożliwia ich małżeństwo. Myrra pała zakazaną miłością do ojca, Kinyrasa, a po ujawnieniu prawdy ucieka i zostaje przemieniona w drzewo mirry. Z drzewa rodzi się Adonis. Wenus zakochuje się w młodzieńcu i opowiada mu o Atalancie i Hippomenesie. Adonis mimo ostrzeżeń poluje na dzika, zostaje śmiertelnie raniony, a Wenus przemienia jego krew w kwiat.

Księga jedenasta

Po śmierci Orfeusza jego głowa i lira płyną rzeką do morza. Bachus karze trackie kobiety, które zabiły poetę, przemieniając je w drzewa. Następnie król Midas za gościnność wobec Sylena otrzymuje od boga możliwość zamieniania wszystkiego, czego dotknie, w złoto. Dar szybko staje się przekleństwem, bo także jedzenie i napoje stają się metalem, więc Midas prosi o jego cofnięcie i oczyszcza się w rzece Paktolos. Później król obraża Apollina, uznając grę Pana za lepszą, za co otrzymuje ośle uszy. Dalej Peleus zdobywa Tetydę, mimo jej licznych przemian, i poślubia ją. Ich synem zostaje Achilles. Peleus po zabiciu Fokosa szuka schronienia u Keyksa. W tym czasie Keyks wyrusza morzem do wyroczni. Jego statek rozbija burza, a król tonie. Alkyone czeka na męża, aż we śnie dowiaduje się o jego śmierci. Gdy znajduje ciało Keyksa, bogowie przemieniają oboje w zimorodki. Na końcu opisana zostaje przemiana Ajsakosa, który rzuca się do morza, lecz zostaje przemieniony w nurkującego ptaka.

Księga dwunasta

Grecy gromadzą flotę w Aulidzie, lecz nie mogą wyruszyć pod Troję z powodu przeciwnych wiatrów. Po złożeniu ofiary Dianie wypływają na wojnę. Wieść o nadejściu Greków dociera do Trojan. Rozpoczynają się walki, podczas których Achilles zabija Cygnusa, którego ciała nie może przebić broń, a po śmierci bohater zostaje przemieniony w łabędzia. Nestor podczas uczty wspomina dawne wydarzenia z młodości. Opowiada o Ceneusie, który wcześniej był dziewczyną o imieniu Cenis i otrzymał od Neptuna męską postać oraz odporność na broń. Następnie przedstawia walkę Lapitów z centaurami podczas wesela Piritoosa i Hippodamii. Pijany Eurytion porywa pannę młodą, co wywołuje krwawą bitwę. Ginie wielu centaurów i Lapitów. Ceneus, którego nie można zranić, zostaje przygnieciony pniami i znika pod nimi. Nestor wspomina też śmierć własnego brata Periklymenosa zabitego przez Herkulesa. Na końcu Tlepolemos zarzuca mu pomijanie zasług Herkulesa, a Nestor wyjaśnia, dlaczego żywi do niego urazę.

Księga trzynasta

Po śmierci Achillesa Ajaks i Ulisses spierają się o jego zbroję. Obaj przemawiają przed wodzami, przedstawiając swoje zasługi. Zwycięża Ulisses, a upokorzony Ajaks popełnia samobójstwo. Z jego krwi wyrasta kwiat. Następnie Grecy zdobywają Troję, a jej mieszkańcy zostają zabici lub wzięci do niewoli. Hekuba traci dzieci i ojczyznę, a potem odkrywa ciało zamordowanego Polidora. Mści się na królu Polymestorze, oślepiając go, po czym zostaje przemieniona w psa. Aurora opłakuje poległego syna Memnona, a z jego popiołów powstają ptaki. Eneasz ucieka z ocalałymi Trojanami i rozpoczyna wędrówkę. Po drodze odwiedza różne wyspy i krainy. Opowiedziane zostają również losy córek Aniusza, które potrafiły przemieniać wszystko w zboże, wino i oliwę. Dalej pojawia się historia Galatei zakochanej w Akisie. Zazdrosny cyklop Polifem zabija Akisa wielkim głazem, lecz młodzieniec zostaje przemieniony w rzekę. Galatea słucha także opowieści Scylli, której uroda zwraca uwagę morskiego boga Glaukosa.

Księga czternasta

Glaukos prosi Kirke o pomoc w zdobyciu Scylli, lecz czarodziejka sama zakochuje się w nim. Odrzucona, zatruwa wodę, w której kąpie się Scylla, i przemienia dziewczynę w potwora. Następnie Eneasz przybywa do Italii. W Kume spotyka Sybillę, która prowadzi go do świata zmarłych. Sybilla opowiada też o własnym losie i darze długiego życia otrzymanym od Apollina. Makareus, jeden z towarzyszy Ulissesa, wspomina pobyt u Kirke, która przemieniła jego kompanów w świnie, a później przywróciła im ludzką postać. Opowiada również o Picusie, zamienionym przez Kirke w dzięcioła, oraz o Kanencie i tragicznych skutkach czarów Kirke. Dalej wybuchają walki Trojan z Rutulami. Turnus atakuje Eneasza i jego ludzi, a trojańskie okręty zostają przemienione w nimfy. Eneasz ostatecznie zwycięża, a potem zostaje ubóstwiony. Kolejne wydarzenia dotyczą królów Lacjum, Pomony i Wertumnusa, Ifisa i Anaksarete oraz początków Rzymu. Księgę kończą wojna z Sabinami, pojednanie obu ludów i apoteoza Romulusa.

Księga piętnasta

Numa zostaje królem Rzymu i podczas podróży do Krotonu słucha nauk Pitagorasa. Filozof opowiada o ciągłych przemianach świata, wędrówce dusz i zmienności wszystkich rzeczy, a także potępia zabijanie zwierząt na pokarm. Po powrocie Numa rządzi pokojowo, ustanawia prawa i obrzędy, a ludzi przyzwyczaja do życia bez wojny. Po jego śmierci Egeria pogrąża się w rozpaczy i zostaje przemieniona w źródło. Dalej pojawiają się historie Hippolita, Tagesa i Cipusa, któremu wyrastają rogi zwiastujące królewską władzę, lecz odrzuca on możliwość panowania. Następnie Rzym nawiedza zaraza, a mieszkańcy sprowadzają z Epidauros Eskulapa pod postacią węża, dzięki czemu choroba ustępuje. Później przedstawiony zostaje Juliusz Cezar. Wenus próbuje ocalić go przed zamachem, lecz losu nie można zmienić. Po śmierci Cezar zostaje przemieniony w gwiazdę. Jego następca August ma zapewnić Rzymowi pomyślność. Na końcu poeta stwierdza, że ukończył dzieło, którego nie zniszczy czas, i wierzy, że dzięki swojej poezji będzie żył wiecznie.


Przeczytaj także: Opowieść o Likaonie – streszczenie

Aktualizacja: 2026-10-07 21:15:15.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.