Dziadek i niedźwiadek – motywy literackie

Autorka listy motywów literackich: Marta Grandke.
Autor Inny

„Dziadek i niedźwiadek” to książka autorstwa Łukasza Wierzbickiego, oparta na historii niedźwiedzia Wojtka, który podczas II wojny światowej trafił pod opiekę polskich żołnierzy. Pisarz w swoim dziele wykorzystał interesujące motywy literackie.

Spis treści

Motyw wojny

W książce występuje motyw wojny, która stanowi tło niemal wszystkich wydarzeń. Żołnierze przemieszczają się przez Persję, Palestynę, Egipt i Włochy, wykonują zadania transportowe i uczestniczą w walkach pod Monte Cassino. Wojna wpływa także na los dzieci przebywających w szpitalu oraz na przyszłość polskich żołnierzy, którzy po jej zakończeniu nie mogą od razu wrócić do ojczyzny.

Motyw przyjaźni

W utworze szczególnie ważny jest motyw przyjaźni. Najsilniejsza więź łączy Wojtka z polskimi żołnierzami, którzy opiekują się nim od chwili, gdy jest małym niedźwiadkiem. Traktują go jak członka oddziału, a on odpłaca im przywiązaniem i zaufaniem. Wojtek zaprzyjaźnia się również z psem Chipsem, z którym chętnie się bawi.

Motyw zwierzęcia

W dziele pojawia się motyw zwierzęcia towarzyszącego człowiekowi. Wojtek nie jest zwykłym niedźwiedziem trzymanym obok wojskowego obozu, lecz uczestniczy w codziennym życiu jednostki. Podróżuje z żołnierzami, je razem z nimi, bierze udział w zabawach i pomaga w pracy. W kompanii pojawiają się też inne zwierzęta, między innymi niedźwiedź Michał i małpka Kaśka.

Motyw podróży

Jednym z istotnych elementów książki jest motyw podróży. Wojtek razem z żołnierzami przemierza wiele krajów i kontynentów. Jego droga prowadzi przez Persję, Palestynę, Egipt i Włochy, a po wojnie kończy się w Szkocji. Kolejne etapy podróży wyznaczają zarazem następne etapy życia niedźwiedzia i całego oddziału.

Motyw pomocy

W tekście obecny jest również motyw pomocy. Żołnierze ratują małego niedźwiadka, karmią go i zapewniają mu opiekę. Później Wojtek sam pomaga swoim towarzyszom. Podczas walk pod Monte Cassino przenosi ciężkie skrzynie z amunicją, naśladując pracujących żołnierzy. Jego udział zostaje zapamiętany tak dobrze, że niedźwiedź z pociskiem staje się symbolem kompanii.

Motyw dzieciństwa

W książce można odnaleźć motyw dzieciństwa związany przede wszystkim z wizytą Wojtka w szpitalu. Przebywające tam polskie dzieci doświadczyły wojny i choroby, lecz pojawienie się niedźwiedzia wywołuje w nich radość. Wojtek chodzi między łóżkami i wykonuje różne sztuczki, dzięki czemu dzieci na chwilę zapominają o trudnej sytuacji.

Motyw domu

W utworze ważne miejsce zajmuje motyw domu. Dla Wojtka jego prawdziwym domem staje się wojskowa kompania. Od małego wychowuje się wśród żołnierzy, dlatego nie potrafi później żyć jak dzikie zwierzę. Po rozwiązaniu oddziału musi trafić do zoo, ponieważ powrót na wolność nie jest już możliwy.

Motyw pamięci

W dziele występuje także motyw pamięci. Historia Wojtka zostaje przedstawiona jako wspomnienie dziadka opowiadane Natalce podczas wizyty w zoo. Dawni żołnierze nie zapominają o swoim niezwykłym towarzyszu i nadal go odwiedzają. Wojtek także pamięta dawnych przyjaciół i rozpoznaje ich po głosie. Dzięki opowieści jego losy zostają przekazane kolejnemu pokoleniu.


Przeczytaj także: Dziadek i niedźwiadek – czas i miejsce akcji

Aktualizacja: 2026-10-07 16:35:58.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.