Czarna polewka – motywy literackie

Autorka listy motywów literackich: Marta Grandke.

„Czarna polewka” to część „Jeżycjady” autorstwa Małgorzaty Musierowicz. Powieść ukazuje losy młodych bohaterów związanych z rodzinami Borejków i Schoppów. 

Spis treści

Motyw miłości

W powieści pojawia się motyw miłości, który łączy kilka par bohaterów. Laura i Wolfi są przekonani o sile swojego uczucia i początkowo chcą jak najszybciej się pobrać. Róża i Fryderyk próbują stworzyć wspólną przyszłość mimo sprzeciwu Ignacego Borejki. Uczucia przeżywają także Żaba i bliźniacy Żeromscy, Józinek zakochany w Trolli oraz Ignaś związany z Dianą. Miłość staje się źródłem szczęścia, zazdrości i nieporozumień.

Motyw małżeństwa

W tekście bardzo ważny jest motyw małżeństwa. Wolfi oficjalnie prosi Ignacego o rękę Laury, lecz spotyka się z odmową, dlatego młodzi planują potajemny ślub. Później termin i miejsce ceremonii zaczynają być ustalane bez pełnego porozumienia z Laurą. Dziewczyna ostatecznie rezygnuje z natychmiastowego zamążpójścia, ponieważ chce najpierw zdobyć wykształcenie. Fryderyk ostatecznie otrzymuje zgodę Gabrieli na ślub z Różą.

Motyw rodziny

W powieści występuje motyw rodziny jako wspólnoty opiekuńczej, ale też ingerującej w życie młodych. Ignacy Borejko próbuje decydować o związkach wnuczek i sprzeciwia się ich ślubom. Pozostali członkowie rodziny organizują narady, wspierają Różę i martwią się o Laurę. Ważny jest także powrót Janusza Pyziaka, nieobecnego przez wiele lat ojca Laury i Róży, oraz stopniowe zbliżenie Jana Schoppe do wnuczki Mili.

Motyw buntu

W dziele można odnaleźć motyw buntu przeciwko narzucanym decyzjom i zakazom. Laura sprzeciwia się dziadkowi, który chce kontrolować jej relację z Wolfim, a następnie ucieka z ukochanym. Ignaś zaczyna odchodzić od dotychczasowego posłuszeństwa i kwestionuje prawo dorosłych do zakazywania spotkań. Józinek również stwierdza, że zakazy i rozstania są bezsensowne. Bunt młodych skłania dorosłych do przemyślenia własnych zasad.

Motyw dorastania

Jednym z ważniejszych elementów utworu jest motyw dorastania i dojrzewania. Bohaterowie uczą się samodzielnie oceniać swoje uczucia i ponosić odpowiedzialność za decyzje. Najwyraźniej widać to u Laury, która od początkowej pewności, że powinna natychmiast poślubić Wolfiego, przechodzi do refleksji nad przyszłością i wybiera dalszą naukę. Dojrzewa także Ignaś, odkrywający pierwszą miłość i zdobywający odwagę, by przeciwstawić się dorosłym.

Motyw rozstania

W tekście obecny jest motyw rozstania. Józinek boleśnie przeżywa wyjazd Trolli do Irlandii i świadomość, że może jej długo nie zobaczyć. Ignaś martwi się planowanym wyjazdem Diany w góry, jednak oboje postanawiają podtrzymywać kontakt. Rozstanie pojawia się również w historii Janusza Pyziaka, który po wielu latach nieobecności próbuje ponownie wejść w życie córek. Motyw podkreśla wartość bliskości i potrzebę utrzymywania więzi.

Motyw zazdrości

W powieści pojawia się również motyw zazdrości. Józinek cierpi, obserwując bliskość Trolli i Mirka. Piotr jest zazdrosny o Pawła, który pocałował Żabę, dlatego dochodzi między braćmi do ostrego konfliktu. Zazdrość ujawnia niedojrzałość bohaterów, ale pokazuje też siłę ich uczuć i potrzebę bycia kimś wyjątkowym dla drugiej osoby.


Przeczytaj także: Czarna polewka – bohaterowie

Aktualizacja: 2026-08-31 00:45:54.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.