Noelka – motywy literackie

Autorka listy motywów literackich: Marta Grandke.

Powieść młodzieżowa „Noelka” autorstwa Małgorzaty Musierowicz przedstawia losy Elki Stryby, siedemnastoletniej dziewczyny, która podczas wigilijnego dnia doświadcza spotkań, konfliktów i zmian. Motywy literackie wykorzystane w tekście skupiają się na relacjach rodzinnych, dojrzewaniu oraz odkrywaniu znaczenia miłości i dobra.

Spis treści

Motyw rodziny

W tekście występuje motyw rodziny. Elka dorasta pod opieką ojca Grzegorza, dziadka Metodego i stryjecznego dziadka Cyryla, którzy ją kochają, ale zarazem nadmiernie chronią. Dziewczyna buntuje się przeciw ich decyzjom, a jednocześnie potrzebuje bliskości. Ważnym kontrastem jest dom Borejków, gdzie uczucia są wyrażane otwarcie, a Wigilia uświadamia Elce, że sama rzadko mówi bliskim o miłości.

Motyw miłości

W utworze bardzo ważny jest motyw miłości. Obejmuje rodzące się uczucie Elki i Tomka, a także relacje Grzegorza z Gabrysią oraz Cyryla z Terpentulą. Elka początkowo fascynuje się Baltoną, lecz z czasem dostrzega, że bliskość łączy ją z Tomkiem. Ich rozmowy, wzajemna troska i wspólne doświadczenia prowadzą do pierwszego pocałunku.

Motyw dojrzewania

Jednym z najważniejszych motywów dzieła jest motyw dojrzewania. Elka zaczyna dzień jako impulsywna dziewczyna, przyzwyczajona do skupienia uwagi rodziny na sobie. Kolejne wydarzenia zmuszają ją do spojrzenia na własne zachowanie z dystansu. Uczy się przyjmować krytykę, dostrzegać potrzeby innych i rozumieć, że bliscy mają własne uczucia oraz prawo do podejmowania decyzji.

Motyw buntu

W powieści pojawia się motyw buntu. Elka sprzeciwia się dziadkowi, który odprawia Baltonę, złości się na plany ojca i w emocjach wybiega z domu. Jej bunt prowadzi do obrażenia Terpentuli. Z czasem dziewczyna zaczyna rozumieć, że gwałtowne reakcje wynikają z zazdrości i potrzeby posiadania bliskich na wyłączność.

Motyw winy i przebaczenia

W dziele obecny jest motyw winy i przebaczenia. Po przykrych słowach skierowanych do Terpentuli Elka odczuwa wstyd. Tomek zmusza ją do uczciwego spojrzenia na własne postępowanie. Pod Rondem dziewczyna przeprasza starszą kobietę, a Teresa bez pretensji przyjmuje jej przeprosiny. To wydarzenie przynosi Elce ulgę.

Motyw dobra i pomocy

W tekście można odnaleźć motyw dobra i pomocy drugiemu człowiekowi. Elka i Tomek odwiedzają chorego Piotrusia, kupują dzieciom słodycze i rezygnują z zapłaty. Borejkowie przyjmują dwie rumuńskie dziewczynki, karmią je i dają im czyste ubrania. Bohaterowie zastanawiają się też, czy drobna pomoc ma sens. Podkreślone zostaje znaczenie konkretnego działania, nawet jeśli nie rozwiązuje ono wszystkich problemów.

Motyw samotności

W utworze pojawia się również motyw samotności. Grzegorz po śmierci żony pogrąża się w pracy i oddala od córki. Terpentula po wielu latach samotnego życia spotyka Cyryla i Metodego. Także Elka, mimo troskliwej rodziny, odczuwa brak matki i silnie reaguje na ciepło panujące u Borejków.

Motyw Wigilii

W powieści szczególne znaczenie ma motyw Wigilii. Świąteczny wieczór staje się czasem spotkań, pojednań i nowych początków. Pod Rondem odbywa się wspólna wieczerza, Elka godzi się z Terpentulą, Cyryl odzyskuje dawną ukochaną, a Grzegorz zbliża się do Gabrysi. Wigilia łączy bohaterów i sprzyja przemianom, które otwierają nowy etap ich życia.


Przeczytaj także: Noelka – bohaterowie

Aktualizacja: 2026-08-30 00:51:33.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.