„Palę Paryż” to powieść autorstwa Brunona Jasieńskiego, która ukazuje ludzi dotkniętych bezrobociem, nędzą i epidemią. Historia Pierre’a prowadzi od osobistej tragedii do zagłady Paryża, a następnie do powstania robotniczej komuny.
Spis treści
W tekście ważny jest motyw biedy. Pierre po utracie pracy nie ma pieniędzy, traci mieszkanie, głoduje i nocuje na ulicach. Szuka jedzenia w kubłach na śmieci, a jego położenie ukazuje degradację człowieka pozbawionego środków do życia.
W dziele ważny jest motyw bezrobocia, które uruchamia ciąg wydarzeń związanych z Pierrem. Bohater traci posadę podczas redukcji i bezskutecznie szuka nowej pracy. Po dwóch latach we Francji ponownie pojawiają się problemy: kryzys, redukcje i brak zatrudnienia.
Obecny w powieści motyw miłości wiąże się przede wszystkim z uczuciem Pierre’a do Jeannette. Bohater długo jej szuka. Gdy epidemia wybucha, odnajduje dziewczynę wśród chorych, a Jeannette umiera w jego ramionach.
Jasieński wykorzystuje motyw zemsty. Pierre, rozgoryczony własnym losem i sytuacją Jeannette, zaczyna nienawidzić Paryża. Kradnie z instytutu dwie probówki z dżumą i zatruwa wodę, pragnąc zemścić się na mieście. Jego działanie prowadzi do katastrofy.
Jasieński sięgnął też po motyw epidemii. Dżuma staje się podstawą utworu. Zaraza szybko rozprzestrzenia się po Paryżu, powoduje tysiące zgonów, odcięcie miasta od świata i rozpad dotychczasowego porządku.
W tekście zastosowano motyw śmierci. Śmierć towarzyszy niemal wszystkim wątkom. Giną Jeannette i Pierre, P’an Tsiang-kuei odbiera sobie życie, umierają Sergiusz i Sołomin, ginie Dawid Lingslay, a Laval zostaje ciężko ranny. Ostatecznie dżuma zabija niemal wszystkich mieszkańców Paryża.
W dziele motyw głodu pojawia się stosunkowo szybko. Pierre przez kilka dni nie je, później głodują więźniowie i mieszkańcy Belleville. Laval organizuje wyprawę po mąkę, lecz przywiezione worki okazują się wypełnione piaskiem.
W utworze ważny jest motyw rewolucji. W czasie epidemii powstaje republika Belleville, a po wymarciu miasta ocaleni więźniowie przejmują Paryż. Komitet Centralny postanawia zbudować robotniczą komunę.
Jasieński wykorzystał motyw władzy. Rozpad miasta prowadzi do powstawania odrębnych państewek. P’an Tsiang-kuei rządzi republiką żółtych, Sołomin odzyskuje pozycję w rosyjskiej koncesji, a policjanci z Cité tworzą własne państwo i ustanawiają przypadkowego starca dyktatorem.
Autor skorzystał z motywu tłumu. Zbiorowość wielokrotnie wpływa na wydarzenia. Tłum zabija Pierre’a po jego przyznaniu się do zatrucia wody. Później więźniowie wspólnie przejmują miasto, a na końcu ludzie podejmują „Międzynarodówkę” po radiowym apelu Paryża.
W losach bohaterów pojawia się motyw samotności. Pierre jako bezdomny błąka się po mieście, Sołomin żyje w poczuciu wyobcowania, a Lingslay w obliczu śmierci rozmyśla nad pustką własnego życia. Bohaterowie odczuwają brak bliskości w sytuacji zagrożenia.
Jasieński użył motywu utopii. Po zagładzie starego Paryża więźniowie próbują stworzyć wzorową komunę. Organizują pracę, uprawiają ziemię i przez dwa lata ukrywają przed światem wygaśnięcie epidemii. Paryż ma stać się wzorem oraz ośrodkiem przyszłej rewolucji.
Aktualizacja: 2026-08-18 20:54:44.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.